BIP
lang: en lang: fr lang: de Polski

Nawigacja: Główna > O Kozach

Platan-drzewo związane z Kozami

Ostatnia aktualizacja: 2012-04-16 11:15:01

Platan rosnący w parku dworskim w centrum miejscowości, zgłoszony do konkursu Klubu Gaja organizowanego pod patronatem Narodowego oraz Wojewódzkiego Funduszu Odnowy Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, na "Drzewo roku 2012", został zakwalifikowany do finałowej 11-stki drzew kandydujących do tego zaszczytnego  wyróżnienia i wybranych  spośród 290  innych drzew zgłoszonych do konkursu, z terenu całego kraju ... Znalazł się w finale wraz z „Bartkiem", najbardziej znanym dębem w Polsce.

czytaj: http://swietodrzewa.pl/

Spośród nadesłanych zgłoszeń jury (w składzie: przedstawiciel klubu, biolog, leśnik, fotograf, dziennikarz) wybrało 11 drzew, które przeszły do finału i wezmą udział w publicznym głosowaniu. O wyborze decydowały: historia związana z danym drzewem, jego znaczenie dla danego miejsca, szczególne cechy oraz jego gatunek.

W kolejnym etapie konkursu organizator sporządzi dokumentację fotograficzną finałowych drzew oraz spotka się z uczestnikami konkursu, a następnie umieści finałowe drzewa na stronie internetowej i w czerwcu odbędzie się publiczny proces głosowania. Ogłoszenie zwycięzcy nastąpi w lipcu 2012 roku. Oficjalne wręczenie statuetki „Drzewo Roku 2012" i pozostałych 10 wyróżnień nastąpi w październiku podczas inauguracji Święta Drzewa w Warszawie.

To od mieszkańców zależy czy nasze drzewo zostanie „Drzewem roku 2012".

Konkurs rozstrzygnie głosowanie internautów w dniach od 1 do 30 czerwca 2012 roku. Liczba oddanych głosów zdecyduje o wyborze.

 

Platan w Kozach - dlaczego zgłosiliśmy właśnie to drzewo...

 ... zawsze w środku ... choć na uboczu ...

... zawsze blisko tego co ważne,  choć niezauważalnie ...

Platan klonolistny (platan x -Hispanica acerifolia), rodzina Platanowate (plataceae) odmiana wyhodowana na południu Francji ok. roku 1650

Szacunkowa wysokości: ok.16 m

Obwód pnia na wysokości 1,30 m wynosi: 4,82 m

Wiek: około 200 lat

Park w Kozach, w którym rośnie platan wymieniony jest w spisie zabytkowych parków w Polsce. Powstawał stopniowo pomiędzy 1749 rokiem, a 1836 kiedy to na planie założono „ogród" oraz  zaprowadzono uporządkowaną nasadę i pielęgnację.

Wiadomo, że sprowadzano 12-15 letnie sadzonki do wysadzenia ze względu na ich większa odporność na mrozy. Platan prawdopodobnie wysadzony został z kilku zrośniętych ze sobą sadzonek w celu osiągnięcia  rozwarcia konarów na wszystkie strony świata stanowiąc jakby parkową „różę wiatrów". Sadzonki sprowadził z ciepłych krajów i posadził  dawny właściciel dóbr kózkich. Mógł pochodzić z rodziny Jordanów, Humborgów, Kluckich lub  Czeczów.

Dostępne dokumenty nie mówią, kto sprowadził sadzonki platana i kiedy go wysadzono w parku przed dworem. Z  założenia drzewo stanowić miało z racji swej oryginalności i estetycznych walorów świadectwo świetności, wielkości, zamożności i rozległych kontaktów jego właściciela.

Z  tej racji platan był szczególnie chroniony i eksponowany przez kolejnych właścicieli dworu ale  też mieszkańców całej miejscowości. Ocalał pomimo, że podlegał wielu zawirowaniom aury i dziejów historycznych.

Wyróżnia się swymi walorami przyrodniczymi: wiekiem, wielkością, walorami ozdobnymi,  wielkością pnia i korony, ogromną rozłożystością konarów, pięknem i masywnością gałęzi (z łuszczącą się korą specyficzną dla gatunku), efektownym nasyceniem barw podczas kwitnienia i zmiany  zabarwienia liści jesienią oraz  urodą i mnogością owoców.

Jako dziecko prawie każdy mieszkaniec naszej gminy słuchał od babci lub dziadka opowieści o dworze jego mieszkańcach i rosnącym tam starym oryginalnym drzewie. Bawił się pod nim jako przedszkolak, przechodził koło niego idąc do szkoły, do lekarza, apteki, kościoła, zbierał jego liście do zielnika jako uczeń, spotykał się pod nim jako młody człowiek z przyjaciółmi, na pierwsze randki, utrwalał w jego otoczeniu na ślubnych sesjach zdjęciowych, potem jego dzieci bawiły się tu jako przedszkolaki ... a babcia lub dziadek opowiadali jego dzieciom historię drzewa ...

Rosnąc  w centrum miejscowości jest żywym, niemym świadkiem życia  ludzi i wydarzeń w Kozach na przestrzeni kilku pokoleń.

Widział nie tylko życie i zmiany mieszkańców dworu, ale był również świadkiem  wydarzeń historycznych oraz zmian obyczajowych i politycznych wsi.

Tu przechadzał się Józef Piłsudski kiedy stacjonował wraz ze swoim wojskiem w pobliskich Kętach i przybył do Kóz, na zaproszenie ówczesnych właścicieli dworu.

Tu stacjonował okupant w czasie II wojny światowej. Koło niego toczyły się działania wojenne. Potem następowały zmiany ustrojowe.

W dworze i zabudowaniach obok dworu (a więc i obok platana) po wojnie,  mieściła się szkoła, potem ośrodek zdrowia, apteka, izba porodowa, mieszkania lekarzy, zakłady szwalnicze. Siedzibę miała spółka wodna, towarzystwo historyków, harcówka, świetlica socjo-terapeutyczna. Teraz trwa remont budynku dworu czego świadkiem jest rosnący w pobliżu platan.

Obok tego drzewa toczyło się życie dawnych mieszkańców dworu i wsi i toczy nadal...

Jest miejscem odpoczynku przez cały rok. Zamontowano tu specjalne ławeczki i oświetlenie. Pod jego koroną odbywają się znaczące uroczystości gminne: Dożynki, Dni Kóz, Sylwester, Dzień Dziecka.

Tu ustawiane są starty i mety zawodów sportowych, odbywają się konkursy, koncerty.

I wreszcie cechy tego drzewa stały się przesłaniem dla inicjatywy powołania i wręczania w Kozach honorowego wyróżnienia „Platan"przez Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Kóz, ludziom  w szczególny sposób zasłużonymi dla miejscowości.

„ ... Ludzie odchodzą, a drzewa nadal „opowiadają" ich historię (...)

Specyficzną dyscypliną sztuki jest projektowanie parków. Architekt parku nie ma właściwie szans na cieszenie się swym dziełem, gdyż prawdziwą pełnię osiąga ono po latach, często także pozostaje bezimienny. Ale jakby dla rekompensaty drzewa i ozdobne krzewy nierzadko przeżywają rezydencje, których miały być tylko ozdobą i są praktycznie niezniszczalne.

W Kozach wokół pustego gniazda rodowego Czeczów (ostatnich właścicieli Kóz)również powstało dzieło architektury parkowej. I tu, przed czekającym na odnowienie pałacem, rozkładając  malowniczo o każdej porze roku swoje mocne konary, jakby ponad czasem, stanowiąc równocześnie największą ozdobę tego miejsca - rośnie platan.

Platan nazywany jest drzewem Sokratesa (...)W kulturze Europy i Azji platan uważany był za strażnika władców, ale ważniejszą wydaje się funkcja opiekuna - ze względu na duży cień - wioskowych  źródeł lub studni. 

I co też ciekawe - symbolizuje równowagę przeciwieństw, w czym przypomina Drzewo Życia.

W przesłaniu honorowego wyróżnienia „Platan" zawiera się to właśnie bogactwo, przypisywanych drzewu, którym można objąć bogactwo zainteresowań, pracy, do­świad­czeń, mądrości, ról i talentów ludzi.

Drzewa - jak tutejszy platan, mimo zmienności losów  - są.

Ludzi trzeba ocalać we wdzięcznej pamięci, by nie minęli - biorąc przykład z platana i parkowych drzew, utrwalających odbicie duszy architekta ..."

Tak czytamy w przesłaniu powołania honorowego wyróżnienia „Platan" przyznawanego od roku 2007 w Kozach, ludziom szczególnie wyróżniającym się swą działalnością na rzecz lokalnej społeczności.

Platan mimo, że bardzo stary jest piękny, zdrowy i okazały.

Stanowi jedyny w okolicy egzemplarz rzadkiego na tych terenach gatunku drzewa.

Jego wizerunek znajduje się na wielu folderach i wydawnictwach promujących gminę ale też tych, które zachęcają do dbania o naturalne środowisko, w którym żyjemy.

Stylizowany obraz naszego platana zdobi marginesy  stron biuletynu "Kozieńskie Wiadomości"

Zna go prawie każdy mieszkaniec naszej miejscowości.

Platan, którego losy trwale splatają się  z  losami naszej miejscowości i jej mieszkańców - o czym świadczą powyższe fakty - w pełni zasługuje na promocję ale i ... szczególną ochronę!

Pamiętajmy o tym, przechadzając się po parku lub odpoczywąc w  cieniu jego rozłożystych konarów!

Opr.H.Kozieł

 


Nawigacja: Główna > O Kozach

Pogoda

()
Temp: °C
Wiatr: km/h
Prognoza na noc:
Temp: °C,
Wiatr: km/h

Szczegóły (ICM)
Ostrzeżenia pogodowe

WYBORY SAMORZĄDOWE

e-ADMINISTRACJA

BIP Urzędu Gminy Kozy

RADA GMINY - aktualności

INWESTYCJE GMINNE

BEZPIECZEŃSTWO

sprawy porządku w Gminie

ROLNICTWO

OCHRONA ZDROWIA

SPORT i REKREACJA

POMOC SPOŁECZNA

OŚWIATA

KULTURA

Współpraca z NGO

PARAFIE w Kozach

Konsultacje społeczne

Projekty z UE

Polecamy

Poznaj Kozy

>>> Archiwum stron <<<


Logo Kino Marzenie


Biuletyn Informacji Publicznej
Biuletyn Informacji Publicznej to urzędowy publikator teleinformatyczny, na którym zostaje udostępniona informacja publiczna.
Pokaż zawartość


Związek Powiatów Polskich
Logo Euroregionu Beskidy


stat4ustat4u