BIP
lang: en lang: fr lang: de Polski

Nawigacja: Główna > Aktualności > 2014 > 09 > 22

Duszonki pani Dyczek, po raz trzeci najsmaczniejsze, w konkursie na KOZIAŃSKIE DUSZONKI!

Dodano: 2014-09-22 20:00:25Wygasa: 2014-09-30

http://kozy.vot.pl/static/zdjecia/2014/09/23/P9202190.JPGWzorem lat ubiegłych, 20 września na najstarszym  Placu Zabaw w Kozach przy ulicy Wrzosowej, spotkali się uczestnicy konkursu oraz entuzjaści smaku tej aromatycznej potrawy...

Wygrała, po raz trzeci z rzędu, potrawa przyrządzona przez panią Stefanię Dyczkową z ulicy Wrzosowej!

Wójt i Rada Gminy Kozy od trzech lat organizują "Festiwal duszonek" imprezę konkursową, mającą wyłonić - w ocenie degustujących - najbardziej smakowitą potrawę opartą na tradycyjnym przepisie na duszonki.

Pod nazwą"duszonki" kryje się nie tylko przygotowywana na ognisku w żeliwnych kociołkach potrawa,  lecz także cała tradycja towarzyskich biesiad przy ognisku.

Przy ulicy Wrzosowej, spotkali się 20 września uczestnicy konkursu oraz entuzjaści smaku, tej aromatycznej potrawy.

Pod dziewięcioma kociołkami zapłonął ogień umiejętnie  podtrzymywany przez zawodników w taki sposób, aby potrawa udusiła się w sposób właściwy: miękkie, lekko opieczone ziemniaczki z aromatycznymi dodatkami.

Czas oczekiwania na gotowe danie wypełniły rozmowy i zabawy przygotowane przez AKADEMIĘ FANTAZJI.

Zapach z pod pokryw kociołków zwabił rzesze degustujacych i oceniających.

Każda z osób, które brały udział we współzawodnictwie rozdawała swoją potrawę z naczynia i otrzymywała punkty czyli  puste talerze, które uczestnicy wbijali na pręt tam, gdzie ich zdaniem wykonanie było najsmaczniejsze.

Zwycięzczynią, która zebrała najpokaźniejszy zbiór punktów/talerzy,  została pani Stefania Dyczek - mieszkanka ulicy Wrzosowej w Kozach.

Drugie miejsce zajął radny  - pan Roman Ślósarczyk, a trzecie  pracownik UG - pan Janusz Łopadczak.

Szczególne uznanie zyskała również nowatorska potrawa "Jesienne duszonki" z duszoną kapustą kiszoną wykonana przez Barbarę Genc z ulicy Wrzosowej.

Sposób na uzyskanie aromatu i smaku, które budzi takie uznanie oceniających, bierze się niewątpliwie z odpowiedniego doboru składników, ich jakości i umiejętności w doprawieniu potrawy.

Tajemnicę zaś, jak  wydobyć  "duszę" co w potrawie siedzi, zna niewątpliwie trzykrotna zwyciężczyni konkursu ... GRATULUJEMY!!!

 

poniżej więcej na temat duszonek i tradycji z nią zwiazanych:

 

Regionalna potrawa tradycyjna w Kozach: nazwa zwyczajowa(lokalna): „DUSZONKI"

 Tą aromatyczną i pyszną potrawą, której smak pozostaje w pamięci na długo, a zapach rozchodzi się daleko po okolicy, można ugościć  rodzinę, przyjaciół lub znajomych.

Przy okazji w atmosferze i świetle palącego się ogniska  porozmawiać, powspominać dawne czasy, podyskutować, pośmiać się  i  pośpiewać przy dzwiękach gitary(dawniej częściej  akordeonu tzw "harmoni")

Jest to danie, które od bardzo dawna stanowi latem pretekst do spotkań mieszkańców Kóz, w różnych kręgach towarzyskich i pokoleniowych.

Początek sezonu „duszonek" to czas, kiedy pojawiają się pierwsze „nowe" ziemniaki wykopane z wiosennych upraw.

Spotkania odbywają się w przydomowych ogrodach i pobliskich domostwom zagajnikach.

Oczekiwanie na „uduszenie"się zawartości garnka skracane sa zazwyczaj rozmowami ale i często kieliszeczkami trunków, które jednocześnie rozwiązują języki  i wspomagają przyswajanie dość ciężkostrawnej potrawy.

Dawniej kobiety obierały ziemniaki i cebulę, kroiły wędzonkę - przygotowywały potrawę do włożenia do garnka.

Często mężczyżni układali przygotowane składniki  warstwami w garnku i przyprawiali potrawę.

Do dzieci należało nazbieranie chrustu i przyniesienie drewna do palenia.

Mężczyźni rąbali drewno ( "ciupali" patyki) na ogień  i  przygotowywali widelce z gałązek wierzby.

Do nich też należało wykopanie darnia, rozpalenie i podtrzymywanie odpowiedniej temperatury ogniska.

W dawnych czasach wobec niedostatku na wsi (i z oszczedności) nie dodawano do potrawy boczku ani kiełbasy.

Wystarczyła wędzona słonina, kapusta, cebula i ziemniaki.

W miarę polepszenia się sytuacji materialnej i dostępności różnych produktów przepis modyfikowano dodając w zależności od upodobań smakowych i zasobności gospodarzy  boczek wędzony i kiełbasę, warzywa (włoszczyznę), podgotowany drób, wędzoną wieprzowinę, buraki... 

Zmieniły się z czasem naczynia do przyrzadzania potrawy.

Początkowo używano do duszenia stare, dziurawe niezdatne już do gotowania metalowe garnki.

Później garnki żeliwne, a obecnie kupowane na bazarach i w sklepach zakręcane kociołki żeliwne na nóżkach.

W czasie przyrządzania potrawy na ognisku dzieci opiekały jabłka na patyku, a po zdjęciu garnka w żarze ogniska ,przyrzadzano ziemniaki w łupinach.

Do potrawy często podawano gliniany garniec kwaśnego, zimnego mleka z piwnicy lub kompot z rabarbaru.

Przepis na "koziańskie duszonki":

  • ziemniaki ( młode, najlepiej małe sztuki) ok.3 kg

  • słonina wędzona ok.0,3o-0,5o  kg

  • cebula 3-4 duże lub ok.8 miejszych

  • liście kapusty ok.5 szt.

  • smalec
  • sól

  • pieprz

ewentualnie + boczek tradycyjnie wędzony + cienka kiełbasa + włoszczyzna

dodatkowo były potrzebne :

  • garnek - specjalnie przeznaczony do duszonek - najlepiej nie nadający się do gotowania stary garnek (np. z dziurką w dnie przez którą, wydostaje się para i nadmiar tłuszczu z potrawy podczas duszenia) - z pokrywką lub bez
  • lub  współczesny żeliwny kociołek

Sposób przyrządzenia:

Ziemniaki obrać, opłukać, większe ziemniaki pokroić w plastry lub prostokaty wielkości ok.3 cm.

Liście kapusty opłukać, wysuszyć, wyłożyć nimi dno i boki naczynia.

Następnie układać w garnku warstwami, naprzemiennie:

zaczynając od warstwy tłuszczu na dnie (ok.3 łyżki smalcu lub/i skórka ze słoniny lub boczku)

ziemniaki

cebulę

słoninę

(boczek , kiełbasę, mięso lub kawałki kapusty czy starte warzywa)

Każdą warstwę ziemniaków posypać solą i pieprzem do smaku.

Górną warstwę powinny tworzyć ziemniaki.

(można też bardziej współcześnie: przyprawić, wymieszać składniki w dużej misie, i włożyć do kociołka wyścielonego liściami kapusty)

Ugnieść i przykryć szczelnie liściami kapusty.

Jeśli potrawe dusimy w garnku można zabezpieczyć ją  i  zaklinować zawartość kłądac na krzyż patyczki ze świeżej wierzby po czym przykryć pokrywką (na niej kładziono kamień) ewentualnie przykryć darniem (wycięty kawałek trawy z ziemią w kształcie pokrywki)

Przygotowując potrawę w kociołku wystarczy go zakręcić.

Kociołek na nóżkach stawia się bezpośrednio na żar ogniska, a garnek pośrodku ogniska, na  wcześniej nagrzane żarem ogniska cegły lub kamienie.

Podrzymując odpowiednią stałą temperaturę ogniska,nalezy dusić potrawę ok.1 - 1,5 godziny.

Sprawdzać patyczkiem czy ziemniaczki są miękkie - jeśli tak, zdjąć potrawę z ogniska.

Wysypać zawartość garnka do dużej misy lub nakładać porcje dużą łyżką.

Można obdzielić biesiadników, kładąc  porcje duszonek na twarde zewnętrzne liście kapusty (je się wtedy patyczkami ) lub na zwykłe talerze...

Smacznego!!!

 

Zwyczaj , smak i zapach potrawy pozostał ... i jest jak dawniej ... okazją do spotkań i wspólnego letniego biesiadowania ...

 

ciekawostki ...

  • Potrawa ta zwana w Kozach "duszonkami" posiada dawną tradycję na śląsku i jest różnie lokalnie nazywana: prażonki, duszaki, damfoki, duszki ...
  • do współczesnej  popularności potrawy przyczyniły się zakłady w Porębie produkujace żeliwne kociołki jej przyrządzania ...
  • przepis na tę potrawę został wpisany na LISTĘ PRODUKTÓW REGIONALNYCH w 2006 roku
  • dawniej "duszonki" jadło się wspólnie z jednej misy lub bezpośrednio z garnka nabijąc  kawałki patykami ustuganymi z gałązek  wierzby i na liściach z kapusty zamiast talerzy...

tekst i zdjęcia: H.Kozieł

galeria " przyrządzanie duszonek" - kliknij

tekst i zdjęcia: H.Kozieł

galeria " przyrządzanie duszonek" - kliknij


Nawigacja: Główna > Aktualności > 2014 > 09 > 22

Pogoda

()
Temp: °C
Wiatr: km/h
Prognoza na noc:
Temp: °C,
Wiatr: km/h

Szczegóły (ICM)
Ostrzeżenia pogodowe

WYBORY SAMORZĄDOWE

e-ADMINISTRACJA

BIP Urzędu Gminy Kozy

RADA GMINY - aktualności

INWESTYCJE GMINNE

BEZPIECZEŃSTWO

sprawy porządku w Gminie

ROLNICTWO

OCHRONA ZDROWIA

SPORT i REKREACJA

POMOC SPOŁECZNA

OŚWIATA

KULTURA

Współpraca z NGO

PARAFIE w Kozach

Konsultacje społeczne

Projekty z UE

Polecamy

Poznaj Kozy

>>> Archiwum stron <<<


Logo Kino Marzenie


Biuletyn Informacji Publicznej
Biuletyn Informacji Publicznej to urzędowy publikator teleinformatyczny, na którym zostaje udostępniona informacja publiczna.
Pokaż zawartość


Związek Powiatów Polskich
Logo Euroregionu Beskidy


stat4ustat4u